Game luyện nói miễn phí · Web · Android · iOS

Chữa nói ngọng khi học tiếng Trung: game Nón lá vượt tre luyện phát âm n/l, zh/z, ch/c, sh/s

Bạn đọc 哪里 thành “lǎ lǐ”, nói 知道 nghe như “zī dào”? Đó là lỗi nói ngọng rất nhiều người Việt gặp khi học tiếng Trung. Nón lá vượt tre là trò chơi luyện nói của HiChinese: bạn đọc to từ hiện trên màn hình, máy nghe và chấm ngay, đọc đúng thì chiếc nón lá nhảy qua cây tre. Mỗi lượt chỉ vài giây, vừa vui vừa sửa dần cách đặt lưỡi cho chuẩn.

  • 1.005+ từ HSK có âm n/l
  • 1.580+ từ có zh ch sh r / z c s
  • HSK 1 → 7-9 từng từ và cả câu
Màn chơi Nón lá vượt tre: đọc đúng từ 那里 nàlǐ, chiếc nón lá nhảy qua cây tre, được cộng 120 điểm và combo x2
Đọc đúng 那里 (nàlǐ): nón nhảy qua tre, +120 điểm, combo x2.

Vì sao người Việt hay nói ngọng khi học tiếng Trung?

Tiếng Trung phổ thông phân biệt rất rõ một số cặp âm mà thói quen nói tiếng Việt của chúng ta lại hay gộp làm một. Đọc lẫn một âm là nghĩa có thể đổi hẳn: 男 (nán, con trai) và 蓝 (lán, màu xanh), 四 (sì, số bốn) và 是 (shì, là). Hai nhóm lỗi gặp nhiều nhất:

  • Lẫn n và l. Ở một số vùng, người nói quen dùng lẫn “n” và “l” ngay trong tiếng Việt, nên sang tiếng Trung cũng đọc 你 nǐ thành lǐ, 老 lǎo thành nǎo.
  • Lẫn âm uốn lưỡi zh ch sh r với âm đầu lưỡi z c s. Tiếng Việt ở nhiều vùng không phân biệt rõ “tr/ch”, “s/x”, nên người học hay đọc zh thành z, sh thành s, và ngược lại.

Tin vui là nói ngọng là thói quen, không phải tật. Muốn sửa, bạn cần hai thứ: biết đặt lưỡi và cho hơi đi đúng đường, và được luyện lặp lại với phản hồi đúng sai ngay lập tức. Nón lá vượt tre được làm ra cho phần thứ hai.

Cách chơi Nón lá vượt tre

  1. 1

    Chọn kiểu luyện

    Chọn Từng từ hoặc Cả câu, chọn cấp HSK 1 đến HSK 7-9 và nhóm âm hay nhầm: n – l, hoặc zh ch sh – z c s.

  2. 2

    Bấm Bắt đầu và cho phép dùng micro

    Chiếc nón lá bắt đầu chạy, cây tre tiến lại gần. Máy lắng nghe giọng bạn qua micro của điện thoại hoặc máy tính.

  3. 3

    Đọc to từ hiện trên màn hình

    Nhìn chữ Hán và pinyin (chữ cái tô màu là chỗ dễ ngọng) rồi đọc to, rõ. Máy nghe đúng thì nón nhảy qua tre, được cộng điểm, đúng liên tiếp có combo.

  4. 4

    Va tre thì nghe mẫu và chơi lại

    Đọc sai hoặc chậm, nón va vào tre. Game đọc mẫu từ đó cho bạn nghe, bấm Chơi lại để sửa ngay khi còn nhớ.

Máy chấm ngayNhận dạng giọng nói tiếng Trung, đọc ngọng là máy nghe ra chữ khác.
Combo và pháo hoaĐúng liên tiếp được cộng thêm điểm, mốc 5 lần có kèn chiến thắng.
Nghe mẫu khi saiVa tre là nghe ngay cách đọc chuẩn của từ đó để sửa liền.
Bảng xếp hạngĐăng nhập để lưu lịch sử, thi điểm với bạn bè theo tuần.

Vào chơi thử một lượt

Phân biệt âm n và l trong tiếng Trung

n – âm mũi

Đầu lưỡi chạm vào lợi phía sau răng cửa trên, chặn hơi trong miệng. Hơi đi ra bằng mũi, mũi hơi rung.

l – âm bên

Đầu lưỡi cũng chạm lợi trên, nhưng hơi thoát ra hai bên lưỡi, đi qua miệng, không qua mũi.

Mẹo bịt mũi: bịt mũi rồi đọc “na” và “la”. Âm “na” sẽ nghẹt, gần như không ra tiếng; âm “la” vẫn đọc bình thường. Nếu bịt mũi mà “na” vẫn rõ, bạn đang đọc nó thành “la”.

Từ luyện n – l (trong game, cấp HSK 1–3)

Phân biệt zh ch sh r và z c s

zh ch sh r – âm uốn lưỡi

Đầu lưỡi cong lên, chạm hoặc sát phần vòm cứng phía trước. zh không bật hơi, ch bật hơi mạnh, sh là hơi xát qua khe hẹp, r giống sh nhưng có rung dây thanh.

z c s – âm đầu lưỡi

Đầu lưỡi thẳng, chạm mặt sau răng cửa. z không bật hơi, c bật hơi mạnh, s giống “x” trong tiếng Việt.

Mẹo soi gương: đọc “zhī” rồi “zī” trước gương. Với zh bạn sẽ thấy lưỡi rút vào và cong lên; với z đầu lưỡi nằm sát răng, gần như thấy được. Đặt tờ giấy trước miệng: ch và c làm giấy rung mạnh, zh và z thì không.

Từ luyện zh – z (trong game, cấp HSK 1–3)

Muốn ôn lại cách đọc từng thanh mẫu, vận mẫu, xem bảng phiên âm pinyin có phát âm mẫu.

Luyện cả câu: khi đã đọc chuẩn từng từ

Đọc đúng từng từ rồi mà vào câu lại ngọng là chuyện thường gặp, vì khi nói nhanh miệng lại trở về thói quen cũ. Chế độ Cả câu lấy câu ví dụ có nhiều âm dễ lẫn, cây tre chạy theo độ dài câu để bạn có đủ thời gian. Ví dụ trong game:

  • 他不高兴就拉长了脸。 tā bù gāoxìng jiù lā cháng le liǎn. Anh ấy không vui là mặt xị xuống.
  • 你能够来吗? nǐ néng gòu lái ma? Bạn có thể đến không?
  • 他去西南旅游了。 tā qù xī nán lǚ yóu le。 Anh ấy đi du lịch vùng tây nam rồi.
  • 他终于变成了成功者。 tā zhōngyú biàn chéngle chénggōng zhě. Cuối cùng anh ấy đã trở thành người thành công.
  • 坐车不如走路快。 zuò chē bù rú zǒu lù kuài。 Đi xe không nhanh bằng đi bộ.
  • 孩子们在草地上玩。 hái zi men zài cǎo dì shàng wán。 Bọn trẻ đang chơi trên bãi cỏ.

Lộ trình 7 ngày sửa nói ngọng, mỗi ngày 10 phút

Ngày 1–2Từng từ · HSK 1 · n – l. Đọc chậm, rõ từng âm, chưa cần nhanh.
Ngày 3Cả câu · HSK 1–2 · n – l. Giữ đúng âm khi nói liền cả câu.
Ngày 4–5Từng từ · HSK 1–2 · zh ch sh – z c s. Soi gương khi đọc.
Ngày 6Từng từ · Trộn cả hai nhóm âm. Đổi qua lại liên tục mới là khó.
Ngày 7Cả câu · Trộn · cấp HSK bạn đang học. Phá kỷ lục của chính mình.

Sau tuần đầu, giữ thói quen chơi vài lượt mỗi ngày. Từ nào làm bạn va tre nhiều thì mở từ điển HiChinese để nghe lại và xem thêm câu ví dụ.

Vì sao luyện bằng game lại hiệu quả?

  • Phản hồi ngay lập tức. Tự luyện một mình rất khó biết mình đọc đúng chưa. Trong game, máy nghe ra chữ gì là hiện ngay chữ đó, sai là thấy liền.
  • Tập trung đúng chỗ yếu. Mọi từ, mọi câu đều chứa âm bạn hay lẫn, chữ cái dễ ngọng được tô màu để mắt và miệng cùng chú ý.
  • Lặp lại mà không chán. Mỗi lượt vài giây, có điểm, combo, kỷ lục và bảng xếp hạng, nên bạn chơi thêm “một lượt nữa” rất tự nhiên.
  • Áp lực vừa phải. Cây tre chạy tới buộc bạn nói ra thành tiếng thay vì đọc thầm, giống tình huống nói thật.

Thử đọc 5 từ liền không ngọng

Câu hỏi thường gặp

Nói ngọng l và n khi học tiếng Trung có sửa được không?

Sửa được. Nói ngọng l/n là thói quen đặt lưỡi và cho hơi đi sai đường, không phải tật bẩm sinh. Khi biết âm n cho hơi đi qua mũi, âm l cho hơi thoát hai bên lưỡi, rồi luyện đều mỗi ngày vài phút với phản hồi đúng sai ngay lập tức, miệng sẽ quen dần với cách đọc đúng.

Game Nón lá vượt tre có mất phí không?

Không. Game miễn phí, chơi ngay trên trình duyệt ở hichinese.net hoặc trong app HiChinese, không cần cài thêm gì. Đăng nhập để lưu điểm, xem lịch sử và có tên trên bảng xếp hạng.

Cần gì để chơi?

Chỉ cần micro. Trên máy tính và Android nên dùng Chrome; trên iPhone dùng app HiChinese hoặc Safari bản mới. Lần đầu chơi, trình duyệt sẽ hỏi quyền dùng micro, bạn bấm Cho phép.

Máy chấm phát âm có chính xác không?

Game dùng công nghệ nhận dạng giọng nói tiếng Trung: bạn đọc ngọng thì máy nghe ra chữ khác (ví dụ đọc nǎlǐ thành lǎlǐ), nên không được tính đúng. Game cố ý không gợi ý đáp án cho máy, để máy chỉ nghe những gì bạn thật sự nói.

Từ và câu luyện lấy ở đâu?

Đều là từ vựng HSK 1 đến HSK 7-9 và câu ví dụ có sẵn trong kho dữ liệu của HiChinese, được lọc ra những từ có âm người Việt hay đọc nhầm: n/l, zh/z, ch/c, sh/s và r.

Người mới học tiếng Trung chơi được không?

Được. Bắt đầu với Từng từ ở HSK 1: từ ngắn, quen thuộc, cây tre chạy chậm. Khi đã quen thì chuyển sang Cả câu hoặc cấp cao hơn. Nếu chưa vững pinyin, nên xem thêm bảng phiên âm pinyin trên HiChinese.

Ngoài game luyện nói, app HiChinese còn có từ vựng HSK 1 đến 7-9, luyện viết chữ Hán và đề thi thử. Xem giới thiệu app HiChinese.